عقلي ازجنس دندان - پوسيدگي و کشيدن دندان عقل

عقلي ازجنس دندان
دندان عقل آخرين دندان فك در هر طرف است كه در سنين 18 تا 25 سالگي رشد مي كند. رشد اين دندان معمولا با دردهاي شديدي همراه است و از همان ابتداي رشد، نياز به توجه و رسيدگي دارد و بايد آن را جدي گرفت چرا كه اگر رشد متناسب و حتي سالمي نداشته باشد موجب پوسيده شدن دندان هاي مجاور نيز مي شود.

از طرفي چون رشد آن بعد از رشد كامل تمام دندان ها و استخوان هاي فك انجام مي شود، ممكن است به علت كمبود جا و فضاي رشد براي آن در فك مشكلاتي از جمله فشار آوردن به دندان هاي ديگر و استخوان فك و در نتيجه دردهاي شديد به وجود آورد، بنابراين اغلب به صورت نهفته باقي مي ماند و به طور ظاهري ديده نمي شود و تنها با عكسبرداري از لثه و فك مشخص مي شود.

دندان هاي عقل لزوما به صورت عمودي و راست رشد نمي كنند بلكه گاهي موارد رشدي افقي و مورب دارند يا ممكن است شكل گيري جوانه آن به صورت كج باشد. حتي ممكن است به طور كامل، نهفتگي داشته و در استخوان باشد. اين موضوع هم باعث تشديد درد و هم سخت شدن جراحي مي شود، به علاوه بايد در هر صورت دندان عقل را جدي گرفت چون ممكن است باعث ايجاد گير غذايي شود، گير غذايي وقتي ايجاد مي شود كه دندان از قوس خود منحرف شود كه در اين صورت مسواك زدن آن هم سخت تر مي شود.

نكته مهم اين است كه رسيدگي نكردن به دندان عقل باعث پوسيده شدن آن مي شود كه در اين صورت دندان هاي مجاور را نيز درگير و دچار پوسيدگي مي كند.

پوسيدگي، سهم دندان عقل
يافته هاي پژوهشگران نشان مي دهد افرادي كه دندان عقل خود را نمي كشند زودتر به بيماري هاي لثه دچار مي شوند.

بررسي محققان دهان و دندان بر روي 254 نفر از افراد بالغي كه دندان هاي عقل خود را نگه داشته بودند نشان داد كه اين افراد بيش از ديگران با خطر بيماري هاي لثه و زايمان و خطراتي كه سلامت آنها را تهديد مي كنند روبه رو هستند.

بررسي ها نشان مي دهد 60 درصد افراد شركت كننده كه تمامي اين افراد دندان هاي عقل خود را نگه داشته بودند، علائم بيماري هاي لثه را داشتند.

بر پايه اين گزارش، دندان هاي عقل آخرين سري دندان هاي انسان است كه كشيدن يا نگه داشتن آنها همواره از موضوعات بحث انگيز دندانپزشكان و متخصصان دهان و دندان به شمار مي آيد.

بيماري هاي لثه زماني كه باكتري ها در بافت محافظ دندان رشد كرده و بروز مي كند، حفره هايي را در اطراف ريشه هاي دندان مجاور ايجاد مي كند كه علاوه بر فساد دندان و لثه موجب ايجاد خطرات جانبي نظير خطر پيچيدگي هاي زايمان مي شود.

دندان عقل، بودن يا نبودن؟
معاينه و خارج كردن دندان عقل يكي از فراوان ترين دلايل مراجعه افراد به دندانپزشكان است.

يك متخصص دندانپزشك در اين خصوص مي گويد: دندان عقل كه نقش مختصري در زيبايي فك و صورت دارد و در جويدن غذا كمك مي كند، سومين دندان آسياست كه در انتهاي قوس هاي فكي بالا و پايين دهان قرار دارد.زمان رويش اين دندان بين 18 تا 24 سالگي است و در مواردي رشد آن خارج از اين محدوده سني نيز گزارش شده است.

دكتر كورش رحيمي در گفتگو با ايرنا ادامه مي دهد: رويش دندان ها در زمينه نهفتگي به دندان نهفته، نيمه نهفته و رويش نيافته تقسيم مي شود كه دندان عقل از اولين دندان هايي است كه در اين دسته بندي ها قرار دارد.

رويش دندان عقل براي افرادي مشكل ساز و دردآور است كه با كمبود فضا در قوس هاي دنداني يا بافت سخت روبه رو هستند.

او با اشاره به اين كه اكثر مراجعه كنندگان به خصوص افراد كمتر از 20 سال اصرار بر كشيدن دندان عقل دارند، معتقد است: بهتر است از نهفتگي و نيمه نهفتگي دندان عقل، جهت درمان مطمئن شد، چون برخي از دندان هاي عقل احتمال رويش شان در 20 تا 24 سالگي وجود دارد.

در مواردي كه حدس زده شود دندان عقل رويش خواهد كرد و از عملكرد مناسبي به جهت تماس با دندان مقابل وكمك در امر جويدن غذا برخوردار خواهد بود، دندان عقل خارج نمي شود.

پيشگيري از بيماري لثه، پوسيدگي دندان، تحليل رفتن ريشه دندان مجاور، پيشگيري از كيست و تومور با منشا دنداني، درد با منشا نامعلوم، شكستگي فك و تسهيل درمان ارتودنسي از دلايل اصلي و مهم خارج كردن دندان عقل در هر مقطعي از رشد است.

به گفته او در مقابل، سن بالا، شرايطي نظير بيماري هاي نقص يا ضعف سيستم ايمني، بيماري هاي قلبي و عروقي، انعقادي، ديابت، آسيب به بافت هاي مجاور از جمله دلايل خارج نكردن دندان عقل نهفته است.

با توجه به موارد فوق و بسته به تشخيص دندانپزشك به خصوص تنگي و نبود فضا در فك براي رشد دندان در صورت لزوم دندان عقل خارج مي شود.

اين متخصص با بيان اين كه در سال هاي اخير مصرف غذاهاي فانتزي، ميزان دندان هاي فاسد و خراب شده را در بين افراد بخصوص كودكان افزايش داده است، به خانواده ها توصيه مي كند از مصرف نوشابه هاي گازدار و تنقلات شيرين به شكل مستمر جلوگيري كنند و بعد از هر مصرف، دندان خود را با آب ساده بشويند.

كشيدن دندان عقل، چرا
اگر دندان عقل به ريشه دندان مجاور آسيب نزند و پوسيدگي هاي وسيع نداشته باشد لزومي به كشيدن آن نيست.در مواردي كه دندان عقل به ريشه دندان مجاور آسيب بزند يا به دليل نيم روييده بودن دچار پوسيدگي هاي وسيع و تخريب بافت لثه اي اطراف شود، توصيه مي شود كشيده شود. البته در مورد دندان هاي عقل نهفته بايد حتما با دندانپزشك مشورت شود.

مناسب ترين سن براي كشيدن دندان عقل 22 تا 26 سالگي است چرا كه استخوان فك در اين سنين خيلي متراكم نشده و كشيدن دندان راحت تر است و از طرفي قابليت بازسازي و ترميم استخوان، بعد از كشيدن دندان بيشتر است.
همايون برادران نصيري